Kinderopvang of zorg?
Er zijn twee soorten plekken waar je kind overdag terecht kan. Kinderopvang valt onder de Wet kinderopvang: kinderdagverblijven, peuteropvang, bso's en gastouders. Daarvoor krijg je kinderopvangtoeslag. Zorgvoorzieningen, zoals een medisch kinderdagverblijf of een kinderdagcentrum, vallen onder de zorgwetten en de Jeugdwet. Daar betaal je niet met kinderopvangtoeslag; de zorg wordt vergoed via de gemeente, het zorgkantoor of de zorgverzekeraar.
De mogelijkheden op een rij
- Gewone kinderopvang
- Kinderdagverblijf, peuteropvang, bso of gastouder · Betaald via: Kinderopvangtoeslag (Dienst Toeslagen)
- Plusopvang
- Gewone kinderopvang met extra zorg en ondersteuning · Betaald via: Kinderopvangtoeslag; het extra deel soms de gemeente (Jeugdwet)
- Medisch kinderdagverblijf (MKD/MOC)
- Dagbehandeling voor jonge kinderen die sterk achterlopen in hun ontwikkeling · Betaald via: Jeugdwet (gemeente), zorgverzekering of Wlz
- Kinderdagcentrum (KDC)
- Dagbehandeling en begeleiding, 2 tot 18 jaar, bij een (ernstige) verstandelijke of meervoudige beperking · Betaald via: Jeugdwet (gemeente) of Wlz
- Verpleegkundig kinderdagverblijf
- Voor (ernstig) zieke kinderen van 0 tot 4 jaar die verpleegkundige zorg en toezicht nodig hebben · Betaald via: Meestal de zorgverzekering
| Soort | Wat | Betaald via |
|---|---|---|
| Gewone kinderopvang | Kinderdagverblijf, peuteropvang, bso of gastouder | Kinderopvangtoeslag (Dienst Toeslagen) |
| Plusopvang | Gewone kinderopvang met extra zorg en ondersteuning | Kinderopvangtoeslag; het extra deel soms de gemeente (Jeugdwet) |
| Medisch kinderdagverblijf (MKD/MOC) | Dagbehandeling voor jonge kinderen die sterk achterlopen in hun ontwikkeling | Jeugdwet (gemeente), zorgverzekering of Wlz |
| Kinderdagcentrum (KDC) | Dagbehandeling en begeleiding, 2 tot 18 jaar, bij een (ernstige) verstandelijke of meervoudige beperking | Jeugdwet (gemeente) of Wlz |
| Verpleegkundig kinderdagverblijf | Voor (ernstig) zieke kinderen van 0 tot 4 jaar die verpleegkundige zorg en toezicht nodig hebben | Meestal de zorgverzekering |
Bron: overzicht van de ministeries van VWS en SZW (2022). Namen verschillen per regio en aanbieder.
Gewone kinderopvang, met extra begeleiding
Kinderen met een extra zorgbehoefte gaan vaak naar een gewoon kinderdagverblijf, de peuteropvang, de bso of een gastouder. Voor de opvang zelf gelden dan de gewone regels, ook voor de toeslag.
Sommige organisaties bieden plusopvang: gewone kinderopvang die ook extra zorg en ondersteuning geeft, bijvoorbeeld bij een verstandelijke of lichamelijke beperking, een ontwikkelingsachterstand of gedragsproblemen. Plusopvang is geen officiële term, dus vraag goed door wat een opvang precies biedt. Het extra deel kan de gemeente betalen vanuit de Jeugdwet. Dat vraag je aan bij je gemeente.
Zorg overdag: MKD, KDC en verpleegkundige opvang
- Medisch kinderdagverblijf (MKD). Heet tegenwoordig vaak medisch orthopedagogisch centrum (MOC) of dagbehandeling jonge kind. Voor kinderen die sterk achterlopen in hun ontwikkeling, bijvoorbeeld door psychische, lichamelijke of sociale problemen, adhd, autisme of slaapproblemen.
- Kinderdagcentrum (KDC). Voor kinderen van 2 tot 18 jaar met een (ernstige) verstandelijke of meervoudige beperking, soms ook jonger. Je kind krijgt er dagbehandeling, dagbesteding en persoonlijke begeleiding.
- Verpleegkundig kinderdagverblijf. Voor (ernstig) zieke kinderen van 0 tot 4 jaar die verpleegkundige zorg en toezicht nodig hebben, bijvoorbeeld bij ademhalingsondersteuning of epilepsie die niet goed te behandelen is.
Dit is zorg en geen kinderopvang. Op Regelhulp van de overheid lees je welke zorg er is en waar je die aanvraagt. Krijg je zorg via de Wet langdurige zorg, dan kun je bij het zorgkantoor een persoonsgebonden budget (pgb) aanvragen en de zorg zelf inkopen.
Bso en speciaal onderwijs
Gaat je kind naar het speciaal onderwijs, dan kan het ook naar een gewone bso. Kinderopvangtoeslag voor de bso loopt tot de eerste dag van de maand waarin je kind naar het voortgezet onderwijs gaat.
In onderzoek voor het ministerie van SZW noemden ouders het vervoer tussen een school voor speciaal onderwijs en een gewone bso het grootste struikelblok. Vraag de bso daarom vooraf of en hoe zij je kind van school ophalen.
Als jij als ouder zorg nodig hebt
Spelen er lichamelijke, psychische of sociale problemen in je gezin en heb je geen recht op kinderopvangtoeslag? Dan kan de gemeente kinderopvang betalen met een sociaal-medische indicatie (SMI). Je kind van 0 tot 12 jaar kan dan enkele dagen per week naar de opvang, zodat je tijdelijk wordt ontlast. De voorwaarden verschillen per gemeente.
Heeft een van de ouders een blijvende indicatie voor de Wet langdurige zorg, dan kun je kinderopvangtoeslag krijgen als de andere ouder werkt of een traject naar werk volgt. Meer daarover bij de arbeidseis.
Waar begin je?
- Bespreek met het consultatiebureau of de jeugdarts wat je kind nodig heeft.
- Vraag bij je gemeente naar extra begeleiding vanuit de Jeugdwet en naar een sociaal-medische indicatie.
- Ga langs bij de opvang en vraag wat ze je kind kunnen bieden, welke ervaring ze hebben en hoe ze samenwerken met zorgverleners.
Zoek een opvang in de buurt: zoek op plaats, wijk of naam.
Veelgestelde vragen
Kan mijn kind met een beperking naar een gewoon kinderdagverblijf of bso?
Vaak wel. Veel kinderen met een beperking, chronische ziekte of ontwikkelingsachterstand gaan naar gewone kinderopvang. Heeft je kind extra begeleiding nodig, dan kan de gemeente die soms betalen vanuit de Jeugdwet. Bespreek met de opvang wat je kind nodig heeft.
Wat is plusopvang?
Plusopvang is geen officiële term. Het is gewone kinderopvang (kinderdagverblijf, peuteropvang, voorschoolse educatie of bso) die ook extra zorg en ondersteuning biedt, bijvoorbeeld bij een beperking, ontwikkelingsachterstand of gedragsproblemen. De opvang valt onder de Wet kinderopvang; het extra deel kan uit de Jeugdwet worden betaald.
Krijg ik kinderopvangtoeslag voor een medisch kinderdagverblijf of kinderdagcentrum?
Nee. Een medisch kinderdagverblijf (MKD, nu vaak MOC genoemd) en een kinderdagcentrum (KDC) bieden zorg, geen kinderopvang. Die zorg wordt betaald via de Jeugdwet, de Wet langdurige zorg of de zorgverzekering.
Tot welke leeftijd krijg ik kinderopvangtoeslag?
Voor de bso tot de eerste dag van de maand waarin je kind naar het voortgezet onderwijs gaat. Een kinderdagcentrum is er voor kinderen van 2 tot 18 jaar, maar dat is zorg en valt niet onder de kinderopvangtoeslag.